انواع سختی آب

شاخص سختی آب

نویسنده : watertop ژوئن 24, 2020 7693 بازدید

شاخص سختی آب

از نظر علمی می توان سختی آب را ناشی از وجود کاتیون های دو ظرفیتی در آب دانست  اما چون غلظت کلسیم منیزیم در آب های طبیعی بسیار بیشتر از یون های دیگر است از این رو ادبیات تصفیه آب مجموع غلظت یونهای کلسیم و منیزیم را مترادف با سختی کل آب می گیرند.

انواع سختی آب

بنا به ضرورت انواع مختلف سختی به صورت زیر مطرح می شود:

سختی کل :  مجموعه غلظت یون کلسیم و منیزیم را گویند

ساختی کلسیمی :  قسمتی از سختی که ناشی از وجود کلسیم است.

سختی منیزیمی : قسمتی از سختی که ناشی از وجود منیزیم است.

 سختی موقت یا بی کربناتی

قسمتی از سختی آب که  در اثر حرارت دادن از بین می رود و از نظر علمی آن قسمت از سختی آب است که به صورت املاح بی کربنات است.

سختی دائم یا سختی غیر کربناتی

قسمتی از سختی کل آب که در اثر حرارت دادن  تجزیه نمی شود از نظر علمی آن قسمت از سختی آب است که به صورت نمک های غیر کربناتی مثل سولفات، کلراید و یا نیترات است.

روش اندازه گیری سختی کل آب

معمول ترین روش اندازه گیری سختی کل، تیتراسیون توسط محلول EDTA (اتیلن دی آمین تترا استات سدیم)  است.  به این صورت که  حجم مشخصی از نمونه آب (۱۰۰ میلی لیتر )  را برداشتم و با استفاده از محلول تامپون PH  آن روی ۱۰ تنظیم نموده و در حضور معرف ( آریو کروم  بلاک تی)  و با استفاده از EDTA  تیتر می کند ۰٫۰۱ مولار .

سپس حجم EDTA  مصرفی  را در  عدد ۱۰ ضرب کرده تا سختی کل بر حسب PPM  معادل کربنات سدیم به دست می آید. تغییر رنگ در اینجا از قرمز به آبی است.

نکته:  اساس روش تیتراسیون  فوق بر پایه تشکیل دو کمپلکس مختلف  اریوکروم  بلاک T  و EDTA  با ثابت تشکیل متفاوت است. ابتدا با اضافه کردن اریوکروم بلاک  Tدر PH=10  کمپلکس قرمز رنگی با یون های سختی آور به وجود می آید.  سپس با اضافه کردن کمپلکس (فلز  آریو  کرومT)  جای خود را به کمپلکس ( فلز – EDTA  )  آبی رنگ می دهد.  این عمل به این دلیل رخ می‌دهد که  ثابت کمپلکس اول یک دهم ثابت تشکیل  کمپلکس دوم است.

کیت های آزمایشی،  جهت تعیین سختی آب به صورت تجاری نیز در دسترس است:

کیت سختی سنج

 اجزای این کیت سختی سنج آب عبارتند از :  یک ظرف کالیبره شده برای داشتن حجم معینی از نمونه آب، یک پیمانه مدرج جهت انتقال مقدار مناسبی از مخلوط بافر جامد،  محلول معرف  و یک باطری حاوی EDTA  استاندارد که به یک قطره چکان مجهز است. حجم واکنشگر مصرفی  با شمارش تعداد قطرات تا نقطه  پایانی به دست می آید.

 برای اندازه گیری سختی کلسیمی نیز ۱۰۰  میلی لیتر از نمونه آب مورد نیاز برداشته و با سود نرمال PH  آنرا به حدود ۱۲  می رساند (تا منیزیم به صورت  هیدروکسید منیزیم رسوب کند)  سپس با استفاده از معرف موروکسید و محلول ۰٫۰۱  ملار EDTA  نمونه را تیتر کرده تا از قرمز به بنفش تغییر رنگ دهد. حجم EDTA  مصرفی را در عدد ۱۰  ضرر کرده تا سختی کلسیمی بر حسب PPM معادل کربنات کلسیم به دست می آید.

 چون سختی کل برابر با مجموع سختی کلسیم و سختی منیزیم است، از این رو با محاسبه سختی کل و سختی کلسیم و محاسبه تفاضل آنها سختی است منیزیم ای به دست می آید.

 البته دانستن آنالیز آب می ‌توان غلظت انواع مختلف  سختی را در نمونه تعیین کرد.

برچسب‌ها:, , ,

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *